27 litopada 2025 r., w 77. rocznicę śmierci ppłka Ludwika Marszałka ps. „Wilk” ps. „Zbroja, przy Pomniku Żołnierzy Niezłomnych we Wrocławiu odbyła się uroczystość, podczas której została odsłonięta tablica z nazwą skweru Jego imienia. Jednogłośną uchwałę w tej sprawie podjęła 11. września Rada Miejska Wrocławia, z inicjatywy płka Edwarda Chyły, dowódcy 16. Dolnośląskiej Brygady Obrony Terytorialnej.
Płk Marszałek został rozstrzelany wraz ze swoimi podkomendnymi z Okręgu Dolnośląskiego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość: Stanisławem Dydo, Janem Klamutem i Władysławem Ciskiem, na dziedzińcu wrocławskiego więzienia przy ul. Kleczkowskiej.
„Zbroja” to niezwykła postać. uczestnik wojny obronnej 1939, po ucieczce z niewoli włączył się w działalność Związku Walki Zbrojnej, następnie Armii Krajowej. Pełnił funkcję oficera szkoleniowego, a później Komendanta Obwodu Dębica AK. Uczestniczył w walkach podczas akcji „Burza” . Był niezwykle sprawny organizacyjnie i szanowany przez swoich żołnierzy. Bezpośrednio po przejściu frontu, poszukiwany przez NKWD, włączył się w struktury organizacji NIE, Delegatury Sił Zbrojnych, a wreszcie Zrzeszenia WiN, organizując jego struktury początkowo na Rzeszowszczyźnie, a następnie na Dolnym Śląsku. W marcu 1947 przejął zarząd Okręgiem Dolnośląskim WiN. Został aresztowany 12.grudnia 1947 i po bestialskim śledztwie skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 27.11.1948. O wielkiej osobowości Ludwika Marszałka świadczą jego grypsy, pisane już z celi śmierci. Do swojego syna Krzysztofa pisał: „Mój synku Krzysiu! Błogosławię Cię na szczęśliwe życie. Bądź dobrym Polakiem. Módl się i pracuj, a da Bóg spotkamy się w niebie” Słowa te były niezwykle symboliczne dla postawy polskich patriotów walczących pod hasłami Bóg-Honor-Ojczyzna z niemieckim , a potem sowieckim zniewoleniem .
W uroczystościach wzięła udział delegacja Stowarzyszenia „Solidarność Walcząca”, która złożyła wieniec pod Pomnikiem Żołnierzy Niezłomnych. Szczególne wyrazy uznania należą się Mirce Kondratowicz, która mimo przenikliwego zimna wytrwała od początku do samego końca spotkania.
Wydarzenie miało bardzo wzruszający przebieg. Obecna była rodzina Ludwika Marszałka, w tym syn bohatera Krzysztof Marszałek wraz z małżonką. Z Dębicy przyjechał wiceburmistrz , a zarazem członek Prezydium ZG Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej p. Maciej Małozięć, który wygłosił płomienne przemówienie.
Jak zawsze, w wydarzeniu patriotycznym, obecni byli również kibice Śląska Wrocław z naszym kolegą Staszkiem Paderewskim.
Pamiętamy, że działalność Ludwika Marszałka i jego współtowarzyszy z Wrocławskiej Golgoty stały się dla wielu z nas inspiracją do aktywnego włączenia się w działalność antykomunistyczną w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, a Ci z Żołnierzy Wyklętych, którzy przeżyli do tych czasów, wspomagali nas w działaniach, służyli wzorem i radami. Ich pamięć nie zaginie. Chwała Bohaterom!
Przemysław Lazarowicz
