Z Prezydentem na Monte Cassino

(relacja)

82 lata temu, 18 maja 1844 roku żołnierze 2 Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa zdobyli ruiny klasztoru benedyktynów na Monte Cassino. Coroczne obchody zwycięskiej bitwy organizowane są przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Na tegoroczne uroczystości z Polski przyleciał Prezydent RP Karol Nawrocki wraz z małżonką. W skład delegacji prezydenckiej weszła grupa kombatantów i działaczy opozycji antykomunistycznej zaproszonych przez Prezydenta. W tej niewielkiej grupie razem z żoną mieliśmy zaszczyt reprezentować Solidarność Walczącą.

Weteranów wojennych reprezentowali Stanisława Kociełowicz ps. „Iskierka”, płk Jakub Tomasz Nowakowski oraz dr inż. płk Leonard Kapiszewski. Działaczy opozycji antykomunistycznej reprezentowali ponadto Anna Maria Kołakowska, Adam Borowski, Ryszard Majdzik, oraz z pokolenia NZS: Andrzej Anusz, Andrzej Chyłek i Piotr Wójcik (obecnie prezes Klubu Dam i Kawalerów KWiS). Wspólna podróż i zakwaterowanie (w innym hotelu niż goście UdSKiOR) pozwoliła nawiązać bliższe relacje.

Spotkaliśmy się w tej grupie 17 maja pod Pałacem Prezydenckim na Krakowskim Przedmieściu, skąd busem przewieziono nas na lotnisko wojskowe. Samolotem prezydenckim przelecieliśmy na lotnisko wojskowe w Rzymie, a stąd bezpośrednio autobusem dotarliśmy pod miasteczko Monte Cassino, gdzie był nasz hotel.

Po nocnych rozmowach, nazajutrz rano pół dnia mieliśmy wolnego, po czym autobus dowiózł naszą grupę na parking pod Polskim Cmentarzem Wojennym na Monte Cassino. Stamtąd spacerem, wśród maszerujących harcerzy z różnych chorągwi i innych uczestników uroczystości, dotarliśmy na cmentarz. Tutaj przy wejściu przywitały nas głośno (ze szczególnymi wiwatami na cześć Adama Borowskiego i Ryszarda Majdzika) grupy Klubów Gazety Polskiej. Mieliśmy wyznaczone imiennie miejsca. W oczekiwaniu na przybycie Prezydenta, w pięknej słonecznej pogodzie, mogliśmy podziwiać polski cmentarz, rzędy białych krzyży i pełniących wartę przy krzyżach harcerzy (fotorelacja poniżej). Wśród różnych delegacji licznie reprezentowani byli generałowie i admirałowie Wojska Polskiego.

Po przybyciu Prezydenta, którego powitano owacyjnie, wniesiono Polską flagę i rozpoczęła się uroczysta msza święta. Mszę poprowadził biskup polowy Wojska Polskiego Wiesław Lechowicz, który w kazaniu przypomniał słowa Świętego Jana Pawła II w tym miejscu.

Po mszy wystąpił szef UdSKiOR, Lech Parell, który najpierw wygłosił swoje przemówienie, a dopiero potem zabrał się za witanie gości, kombatantów, rodziny, Prezydenta, miejscowych władz, innych oficjeli, co wypadło dość niezręcznie – Prezydent RP został „zauważony” i przywitany po godzinie przemówień i innych wstępnych powitań! Rezultat był taki, że przywitanie Prezydenta, gdy się wreszcie ludzie doczekali, zostało przyjęte wielką owacją, a przywitanie wiceministra z SLD reprezentującego rząd – wymowną ciszą z lichymi oklaskami.

W następnej części Prezydent Karol Nawrocki uroczyście odznaczył Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski jednego z ostatnich żyjących weteranów 2 Korpusu Polskiego, uczestnika walk pod Capracottą, Genuą, w bitwach o Ankonę, Bolonię i Monte Cassino, mjra Władysława Dąbrowskiego. Potem wygłosił jak zwykle znakomite, pełne dramaturgii przemówienie (linki do przemówienia poniżej), w którym nawiązał do tytułu wspomnień generała Andersa „Bez ostatniego rozdziału”. wskazując że walka żołnierzy Andersa o wolną Polskę była kontynuowana, a ostatnie rozdziały w tej walce napisali walczący z komunistycznym reżimem:

Kto pisał ostatni rozdział, kto dał Polsce niepodległość, kto był ostatni w tej sztafecie, też są z nami, dzielni działacze Solidarności, którzy jeszcze w latach 80-tych, niesieni tym, że Polacy są gotowi do walki o niepodległość, niesieni zwycięstwem na Monte Cassino, napisali ostatni rozdział z biografii Władysława Andersa (…)

W kolejnej części członkowie rodzin żołnierzy spoczywających na Monte Cassino podzielili się wspomnieniami. W szczególności odczytane zostały listy pisane do bliskich, które po latach ponownie wybrzmiały w miejscu ich wiecznego spoczynku. Na zakończenie odbyły się: Apel Pamięci, złożenie wieńca i wykonanie utworu „Czerwone maki” oraz „Hejnału Mariackiego” – pieśni, która wybrzmiała na szczycie klasztornego wzgórza po jego zdobyciu przez Polaków.

Dla nas z delegacji prezydenckiej zakończeniem dnia pełnego wrażeń była kolacja z Prezydentem i jego małżonką oraz z członkami Kancelarii Prezydenckiej. Była okazja do wymienienia paru zdań, w których Prezydent nawiązał m.in. do faktu uhonorowania Solidarności Walczącej w postaci nadania Orderu Orła Białego Hannie Łukowskiej-Karniej.

Andrzej Kisielewicz