Strona głównaSolidarność WalczącaPodziemna organizacja Solidarność Walcząca

Podziemna organizacja Solidarność Walcząca

Opublikowano

spot_img

Nota encyklopedyczna

Solidarność Walcząca – podziemna organizacja niepodległościowa, działająca w latach 1982-1992; wyodrębniła się z ruchu „Solidarności” w połowie roku 1982; założona i kierowana przez Kornela Morawieckiego.

Wyróżniało ją zdecydowane wyjście poza tradycyjny program związkowy. Gdy inne organizacje i środowiska nie przekraczały horyzontu „finladyzacji” – Solidarność Walcząca żądała pełnej niepodległości Polski i wolności dla narodów opanowanych przez komunizm. Konsekwentnie sprzeciwiała się programowi ugody i podziału władzy z komunistami. Przewidywała rychły upadek systemu. Zarzucano jej nadmierny radykalizm i brak realizmu, ale to właśnie jej przewidywania okazały się najbardziej trafne.

Solidarność Walcząca skupiała około 2000 osób, posiadała kilkanaście oddziałów w całym kraju oraz przedstawicieli za granicą. Nawiązywała do tradycji AK, miała podobną przysięgę, własny sztandar, podziemną pocztę. Jej znakiem były litery SW ułożone w znak kotwicy – symbol nadziei i wierności tradycji Polski Walczącej. Jej hasło brzmiało: Wolni i Solidarni. Organy kierownicze stanowili Przewodniczący, Rada SW oraz Komitet Wykonawczy. W odróżnieniu od innych struktur podziemnych, SW była wspierana finansowo wyłącznie przez osoby prywatne.

Głównymi formami walki były podziemna działalność wydawnicza i informacyjna (sto własnych czasopism, liczne książki), nadawanie nielegalnych audycji radiowych, organizowanie protestów, demonstracji ulicznych i strajków. SW współpracowała z podziemnymi strukturami związku zawodowego „Solidarność” i często udzielała im technicznego wsparcia. Szczególną skuteczność zapewniał SW własny wywiad oparty na nasłuchu radiostacji służb bezpieczeństwa oraz współpracy niektórych funkcjonariuszy SB. W drugiej połowie lat 80. rola SW w oporze społecznym i wspieraniu podziemnego ruchu związkowego wzrosła do tego stopnia, że służba bezpieczeństwa uznała tę organizację za największe zagrożenie dla systemu i skierowała znaczną część swoich sił i środków na jej rozpracowanie i zlikwidowanie.

W tym czasie SW aktywnie wspierała również ruchy wolnościowe w Europie Wschodniej i na terenie ZSRR. Emisariusze organizacji docierali do Litwy, Estonii, Ukrainy, a także Gruzji, Kazachstanu, Armenii, Azerbejdżanu, dzieląc się doświadczeniami, udzielając fachowej pomocy, przemycając sprzęt drukarski i elektroniczny, oraz ulotki SW i zakazane wydawnictwa (drukowane między innymi w językach czeskim, rosyjskim, węgierskim, ukraińskim).

W roku 1989 SW sprzeciwiła się porozumieniu z komunistami, do którego przystąpiła część opozycji w Polsce („okrągły stół”) – motywując to racjami moralnymi i politycznymi. Formalnie rozwiązanie organizacji nastąpiło w roku 1992. Działacze SW usiłowali kontynuować pracę na rzecz wolnej Polski w ramach legalnej Partii Wolności, ale w nowych warunkach postulaty radykalnego zerwania z komunizmem nie zyskały uznania społeczeństwa. Rozwój wydarzeń doprowadził do marginalizacji politycznej środowiska Solidarności Walczącej i prawie całkowitego zapomnienia wkładu organizacji w obalenie komunizmu. Dopiero w roku 2007 zaczęto powoli doceniać historyczną rolę Solidarności Walczącej i jej znaczenie w walce o wolną i niepodległą Polskę.

Podczas obchodów 25 lecia powstania Solidarności Walczącej w czerwcu 2007 roku Prezydent Lech Kaczyński uhonorował kilkudziesięciu działaczy SW państwowymi odznaczeniami. We wrześniu 2019 Kornel Morawiecki, na łożu śmierci, odznaczony został przez Prezydenta Andrzeja Dudę Orderem Orła Białego. 3 maja 2026 roku Orderem Orła Białego odznaczona została współzałożycielka Solidarności Walczącej i główna organizatorka struktur konspiracyjnych Hanna Łukowska-Karniej.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Solidarno%C5%9B%C4%87_Walcz%C4%85ca

https://sw.ipn.gov.pl/

Aktualności

Walne Zebranie Stowarzyszenia 2026 (6 czerwca)

(RELACJA na podstawie Protokołu Walnego Zebrania Stowarzyszenia Solidarność Walcząca sporządzonego przez Tomasza Wiśniewskiego; FOTO-RELACJE:...

Piknik patriotyczny POZNAŃ 20.06.2026

Joanna Frankiewicz: Szanowni Państwo, lub - jak kto woli - Koleżanki i Koledzy, Poznański oddział Stowarzyszenia...

Upamiętnienie rocznicy zamordowania rtm. Pileckiego

W południe 25 maja 2026, pod Ścianą Straceń dawnego mokotowskiego więzienia przy ul. Rakowieckiej...

SW w „Nocy Muzeów”

6 maja 2026, w tzw. „Noc Muzeów”, zwiedzający Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych...